68 proc. Polaków przyznaje się do domowych awantur

Nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy przewiduje łatwiejszą eksmisję oprawcy z mieszkania. Nie pomoże mu nawet prawo własności.

To rewolucja w walce o prawa ofiar przemocy domowej. Policjanci podczas interwencji będą mogli zatrzymać osobę, która dopuszcza się przemocy wobec członków rodziny. Już w ciągu 24 godzin będą mogli zgłosić sprawę do prokuratury. Eksmisja będzie możliwa bez wyroku sądu, na który dotychczas trzeba było czekać latami.

Według badań CBOS z 2002 roku co ósma Polka przyznała, że co najmniej raz została uderzona przez partnera podczas małżeńskiej awantury. Obecnie co trzecia kobieta zna przynajmniej jedną kobietę, która jest bita przez swojego partnera.

Według Deklaracji ONZ o eliminacji przemocy wobec kobiet z 1993 r. przemoc wobec kobiet to: "wszelki akt przemocy związany z faktem przynależnosci danej osoby do określonej płci; rezultatem takiego aktu jest lub może być fizyczna, seksualna lub psychiczna krzywda lub cierpienie kobiet także groźby takich aktów".

Pełnomocnik Rządu RP ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn wyróżnił cztery formy przemocy wobec kobiet: fizyczną, ekonomiczną, seksualną i psychiczną. Każda z nich jest prawnie zakazana.

Mężczyźni ofiarami na ulicy, kobiety w domu

Analiza problemu jest bardzo trudna, gdyż ofiary niechętnie przyznają się do tego, że zostały skrzywdzone. Tak więc skala przemocy jest większa niż pokazują statystyki.

Według danych CBOS z 2009 roku mężczyźni (aż 28 proc.) częściej niż kobiety (18 proc.) przyznawali się do tego, że stali się ofiarą agresji w miejscach publicznych (na ulicy, w lokalach, środkach komunikacji).

Zupełnie inaczej przedstawiają się statystyki jeśli przyjrzymy się na przemocy domowej. Dane policji z 2008 roku, pokazują, że ofiarami przemocy domowej padło 10,664 mężczyzn, ale aż 81,985 kobiet, czyli to właśnie panie kilkakrotnie częściej stały się jej ofiarami.

Kobiety cierpią częściej

Wyniki badań przeprowadzonych przez TNS OBOP w 2007 roku jasno pokazują, że kobiety częściej niż mężczyźni doświadczają każdej z form przemocy: psychicznej, , ekonomicznej, i seksualnej.

Najpowszechniejsza jest przemoc psychiczna oraz fizyczna. Przemocy psychicznej przynajmniej raz doświadczyło 35 proc. kobiet i 26 proc. mężczyzn. Także przemoc fizyczna częściej dotyka panie (20 proc.) niż mężczyzn (14 proc.). Podobnie jest w przypadku przemocy ekonomicznej: 10 proc. ofiar stanowią kobiety, 6 proc. to mężczyźni.

Do doświadczania przemocy seksualnej najczęściej przyznawały się osoby w wieku 50-59 lat (6 proc.), a najrzadziej 18-29 lat (1 proc.). Ta forma przemocy częściej dotyka także kobiety (5 proc.) niż mężczyzn (1 proc.).

Jak potwierdza TNS OBOP kobiety doświadczyły przemocy nie tylko częściej, ale też wielokrotnie (14 proc. kobiet, wobec 7 proc. mężczyzn). 46 proc. ofiar - niezależnie od rodzaju przemocy - twierdzi, że sprawca przemocy, był pod wpływem alkoholu.

Statystyki przemocy maleją?

Znacznie łatwiej uzyskać informacje o występowaniu zjawiska przemocy od osób nie będących ofiarami, a które zetknęły się z przemocą w swoim środowisku.

Wedle danych CBOS z marca 2009 roku (Badanie ''Przemoc i konflikt w domu''), 33 proc. kobiet zna przynajmniej jedną kobietę, która jest bita przez swojego partnera. 17 proc. zna kilka takich kobiet.

I choć w ciągu minionych kilku lat odsetek kobiet znających kobiety bite zmalał o 11 punktów procentowych, to jak analizuje CBOS nie musi to oznaczać, że zmniejszyła się skala zjawiska, lecz zmalało społeczne przyzwolenie na domową agresję.

Przemoc psychiczna występuje najczęściej

Zatrważające jest to, że nadal aż 68 proc. dorosłych Polaków przyznaje, że w ich domach zdarzają się konflikty, sprzeczki lub awantury. Jak pokazują badania TNS OBOP z 2007 nrozpowszechnioną formą przemocy jest przemoc psychiczna (31 proc.).

Badanie CBOS z 2009 ujawnia jakie formy przybiera przemoc stosowana wobec kobiet. 9 proc. pań stwierdziło wówczas, że partner je wyzywa, obraża, i krzyczy, 6 proc. czuje się poniżana i wyśmiewana, 4 proc. spośród nich jest szantażowana, 5 proc. deklaruje, że partner ogranicza ich kontakty z rodziną i koleżankami. 3 proc. było popychanych i szarpanych przez partnera. Kobiety nieznacznie częściej ograniczały partnerom kontakt z rodziną i znajomymi.

Ofiarami przemocy w rodzinie są najczęściej kobiety (58 proc.) oraz dzieci do lat 13 (24 proc.). Natomiast sprawcami przemocy w 96 proc. przypadków to mężczyźni.

Pieniądze i błahostki przyczyną kłótni

Przemoc domowa może przybierać najróżniejsze formy. Należą do nich: psychiczne dręczenie, groźba zastosowania przemocy, przemoc fizyczna niebędąca biciem, a także ograniczenie swobody.

Najczęstszą przyczyną kłótni są kwestie finansowe: brak pieniędzy oraz wydatki. Powodem sprzeczek są też sprawy błahe o niewielkim znaczeniu, odmienne poglądy, podział obowiązków domowych i rutyna życia codziennego, bałagan i kłopoty z dziećmi. Przyczyną kłótni jest też zapracowanie i brak czasu dla rodziny, które są wskazywane częściej niż brak pracy czy bezrobocie.

Pomoc ofiarom przemocy

Jak wskazują dane TNS OBOP z 2007 poziom korzystania z pomocy przez ofiary przemocy jest raczej niski, ponieważ skorzystała z niej co piąta rodzina (21 proc.). Z pomocy najczęściej korzystają rodziny, w których występuje przemoc fizyczna (20 proc.) i psychiczna (19 proc.).

Uzyskiwana pomoc najczęściej ogranicza się do interwencji policji, ewentualnie sądu lub kuratora. Bardzo rzadko rodziny korzystają z pomocy terapeutycznej czy leczenia odwykowego.

Otrzymana pomoc jest oceniana jako skuteczna, choćby częściowo - najbardziej dotyczy to przemocy seksualnej (79 proc.), najmniej - przemocy ekonomicznej (67 proc.).

Dlaczego kobiety nie szukają pomocy?

Kobiety rzadko szukają pomocy gdyż obawiają się zemsty ze strony partnera. Często towarzyszy im poczucie wstydu, osamotnienia i obwinianie siebie. Niestety przyczyna leży też po stronie kwestii materialnych w sytuacjach gdy kobiety są zależne finansowo od mężczyzn. Panie łudzą się, że przemoc zdarzyła się incydentalnie i ponownie się nie powtórzy. Często pozostają więc w trudnych związkach nie widząc innego wyjścia z sytuacji.