Składniki pożywienia

Mikro i makroelementy
Składniki mineralne są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dzielimy je na mikro i makroelementy. Podział ten związany jest z ilością, która powinna być dostarczona do organizmu. Makroelementy są to pierwiastki, których dzienne zapotrzebowanie przekracza 100 [mg]. Dzienne zapotrzebowanie na mikroelementy nie wynosi więcej niż 100 [mg]. Do najważniejszych makroelementów zaliczamy wapń, chlor, magnez, fosfor, potas i sód. Najważniejsze pierwiastki śladowe to żelazo, cynk, miedź, mangan, molibden, jod, fluor chrom i selen.

Wybierz składnik mineralny:
wapń, chlor, magnez, fosfor, potas, sód, żelazo, cynk, miedź, mangan, molibden, jod, fluor, chrom, selen

Wapń
Wapń należy do grupy podstawowych makroelementów. Całkowita zawartość wapnia w organizmie to ok. 1.5%, z czego 99% znajduje się w kościach. Wapń stanowi budulec kości i szkliwa, a także wpływa na krzepnięcie krwi. Kontroluje również przepływ impulsów nerwowych, skurcze mięśni, kontrolę ciśnienia tętniczego i wchłanianie witaminy B12.

Największe zapotrzebowanie na wapń mają dzieci i młodzież w okresie dorastania i kobiety karmiące piersią - ok. 2000mg. Najmniejsze - osoby starsze - ok. 600mg. Mimo, iż zapotrzebowanie na wapń u dzieci może nie wydawać się znaczące bo ok. 200mg dla niemowląt i 500 mg dla dzieci do 3 roku życia, jest to ilość stosunkowo duża, proporcjonalnie do masy ciała. Troska o jego odpowiednią zawartość, związana jest z tym, iż prawidłowe dostarczanie wapnia w dzieciństwie obniża prawdopodobieństwo wystąpienia chorób kości w wieku późniejszym.

Gospodarka wapniem jest kontrolowana na poziomie hormonalnym. Wapń wchłania się tylko przy odpowiednim poziomie witaminy D, magnezu, fosforu i boru. Nadmiar białka i cukru w pokarmach, skutkuje ubytkiem wapnia, który wydalany jest wraz z moczem. Organizm jest w stanie wchłonąć ok. 40% przyjmowanego wraz z pokarmem wapnia. Z wiekiem ta zdolność zmniejsza się. Co więcej, jego wchłanianie obniża ilość dostarczanego sodu - a więc używanej soli kuchennej i spożywanej kawy, która wypłukuje wapń z organizmu.

Niedobór ilości wapnia w surowicy krwi, nazywany jest hipokalcemią. Jej skutkiem jest łamliwość kości i psucie się zębów, bóle mięśni i drętwienie kończyn, niedociśnienie, zaburzenie rytmu pracy serca. Mogą również występować problemy z krzepnięciem krwi, co może skutkować krwotokami z nosa. Równocześnie mogą pojawiać się stany depresyjne i lękowe.

Nadmiar wapnia również nie jest pożądany w organizmie - doprowadza do zaparć, nudności i braku apetytu, obniża wchłanianie cynku i żelaza. Może prowadzić również do powstawania kamieni nerkowych.

Dużą ilość wapnia znajdziemy nie tylko w produktach mlecznych, jak jogurty, mleko i sery, również w zielonych warzywach - szpinaku, brokułach, brukselkach, roślinach strączkowych - soi, fasoli, bobie, a także rybach wraz z ośćmi (np. sardynkach), świeżych jajach oraz migdałach i orzechach.

Znakomite efekty daje spożywanie skorupek jaj. Są jednym z najbogatszych źródeł wapnia, które jest przyswajalne przez organizm w ok. 90%. Ich skład jest bardzo podobny do składu zębów i kości. Oprócz wapnia zawarte są w nich wszystkie niezbędne dla organizmu mikroelementy, między innymi cynk, żelazo, fluor, siarka, krzem, molibden. Metoda ich spożycia jest niezwykle prosta - należy spożywać codziennie płaską łyżeczkę odparzonych i zmielonych skorupek. Poprawi to stan włosów, paznokci, pomoże zaparciach i krwawieniu dziąseł.


Chlor
Razem z sodem i potasem pomaga utrzymać równowagę kwasowo-zasadową w organizmie. Wchodzi również w skład kwasu żołądkowego i śliny.

Chlor występujący w organizmie ma formę chlorku. Powszechnie spożywany jest wraz z solą kuchenną (chlorkiem sodu) i słonymi potrawami. Zalecane jest spożywanie ok. 1.8-2.5 grama sodu dziennie.

Zjawisko jego niewielkiego przedawkowania nie jest szkodliwe dla osób dorosłych. Jego niedobór w normalnych warunkach rzadko występuje, ponieważ zwykła dieta dostarcza go w nadmiarze. Objawy związane z niedoborem chloru są związane z tymi, dotyczącymi niedoboru sodu. Pojawiają się one podczas silnych wymiotów, biegunek i nadmiernego pocenia się, powodując obniżenie ciśnienia krwi, brak apetytu, zmęczenie i apatię. Jest to związane z zachwianiem równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie.


Magnez
Zapotrzebowanie na magnez to ok. 300-400mg na dobę. W organizmie pełni szereg ważnych funkcji - buduje zęby i kości, wspomaga proces widzenia, bierze udział w przemianie materii, metabolizmie tłuszczy, chroni przed zakrzepami.

Cennym źródłem magnezu jest kakao i czekolada gorzka (jedna tabliczka to 20% dziennego zapotrzebowania), a także mąka pełnoziarnista, kasza gryczana, fasola, groch, ciecierzyca, soczewica, kukurydza orzechy laskowe i szpinak.

Mimo iż w naturalnych środowisku występuje w dużych ilościach w spożywanych przez człowieka pokarmach, jest go coraz mniej w skutek nawożenia gleby środkami zawierającymi potas i konserwacji żywności. Do jego niedoboru prowadzi również picie kawy, nadużywanie alkoholu, stosowanie antykoncepcji hormonalnej, stres i niewydolność nerek. Jego przyswajanie poprawia witamina D, a pogarsza niedobór witamin B1 i B6.

Magnez jest niezbędny w licznych procesach zachodzących w organizmie, dlatego jego niedobór wiąże się z licznymi, negatywnymi dla organizmu objawami. Jest to nieprawidłowa praca serca - kołatanie i arytmia, skurcze mięśni, wypadanie włosów i łamanie paznokci, próchnica, nadciśnienie, miażdżyca, biegunka, kamica nerkowa, cukrzyca nabyta, astma i migrena. Co więcej, dowiedziano, że jego niedobór może prowadzić do depresji, a także problemów z koncentracją, rozdrażnienia, problemów ze snem. Nadmiar magnezu wydalany jest przez nerki, dlatego bardzo rzadkie jest jego przedawkowanie.


Fosfor
Fosfor jest makroelementem, który najliczniej występuje w organizmie człowieka, zaraz po wapniu. Razem z nim buduje zęby i kości. Jest także pierwiastkiem, który bierze udział w pozyskiwaniu energii z produktów, a także przyswajaniu tłuszczów oraz witamin - B2 i B5. Spożywanie pokarmów o zbyt dużej zawartości żelaza, glinu i magnezu, powoduje gorsze przyswajanie fosforu przez organizm.

Przeciętna ilość fosforu potrzebnego dla dorosłego człowieka o wadze 60 kg to ok. 700 mg dziennie. Zapotrzebowanie zwiększa się w okresie dorastania - to ok. 1250 mg dziennie.

Produktami szczególnie bogatymi w fosfor są sery, żółtka jaj, ziemniaki, produkty mięsne - wątroba, móżdżek, wołowina, wieprzowina, cielęcina, rośliny strączkowe, pełnoziarniste produkty zbożowe.

Fosfor dostarczany jest właściwie z każdym rodzajem pożywienia, dlatego rzadko występuje jego niedobór. Zbyt niski poziom fosforu może powodować demineralizację kości, utratę masy ciała, osłabienie, anemię i problemy w oddychaniu, a u dzieci - krzywicę.

Nerki, tak jak w przypadku wody, sodu i potasu, usuwają jego nadmiar wraz z moczem. Zbyt duża ilość fosforu jest obserwowana przy ich niewydolności. Powoduje ona postępujące odwapnienie kości, prowadzące do osteoporozy. Spożycie zbyt dużej ilości tego pierwiastka wraz z pożywieniem nie jest bezpośrednio odczuwalne. Objawia się dopiero po upływie kilku miesięcy w postaci bólu mięśni i stawów. W przypadku nadmiaru fosforu, wskazane jest ograniczenie go w diecie i kuracja preparatami wiążącymi go w organizmie.


Potas
Potas jest bezpośrednio związany z sodem, ponieważ razem z nim wpływa na transport mikroskładników przez błony, dostarczając niezbędne składniki i wydalając mniej wartościowe. Zapewnia prawidłową gospodarkę wodną organizmu, kontroluje ciśnienie krwi, zapewnia prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni, zwiększa przepuszczalność błon komórkowych, podczas gdy wapń ją zmniejsza.

Maksymalna, bezpieczna dawka, która powinna być dostarczona organizmowi, nie została określona. Dlatego jego źródłem powinno być pożywienie. Potas znajduje się we wszystkich produktach z wyjątkiem tłuszczów i cukrów. Najwięcej znajdziemy go w suszonych owocach - morelach, figach, rodzynkach, a także w bananach. Produktami, których spożywa się znacznie więcej w normalnej diecie, są natomiast pomidory i ich przetwory, ziemniaki i zielone warzywa liściaste.

Używanie środków moczopędnych może doprowadzić do niedoboru potasu. Skutkuje to osłabieniem organizmu, zmniejszeniem kurczliwości mięśnia sercowego, osłabieniem mięśni, puchnięciem kończyn, nieregularnym biciem serca i nadciśnieniem. Odpowiednia ilość potasu obniża ryzyko zawału i chorób serca, natomiast nadmiar - zaburza pracę serca.


Sód
Sód należy do tych makroelementów, które są dostarczane organizmowi w nadmiarze. Łyżeczka soli stołowej zawiera aż 39% sodu i dostarcza ok. 2g, podczas gdy organizm potrzebuje jedynie 1-1,5 grama dziennie. Dostarczany jest także w innych formach - jako najtańszy konserwant żywności - glutaminian sodu i dwuwęglan sodu, dodawany do napojów.

Sód dla organizmu jest podstawowym składnikiem płynów ustrojowych, takich jak krew i limfa, zapewnia prawidłowe wchłanianie wody i równowagę pH. Pozwala na prawidłowe funkcjonowanie nerwów i mięśni.

Oprócz soli kuchennej, znajdziemy go przede wszystkim w gotowych, konserwowanych produktach, głównie w mięsie, słonych przekąskach, napojach, serach i pieczywie.

Niedobór sodu jest bardzo rzadkim zjawiskiem. Skutkuje odwodnieniem organizmu, spadkiem ciśnienia krwi, utratą apetytu i zmęczeniem organizmu.

Sód, u osób zdrowych, nie mających problemów z nerkami, wydalany jest głównie wraz z moczem i potem, dlatego też sportowcy narażeni są na jego znaczną utratę. Dla nich zostały stworzone napoje izotoniczne, które zawierają podwyższoną ilość jonów sodu, co powoduje podtrzymanie bilansu wodnego w organizmie.

Nadmiar sodu jest częstym zjawiskiem. Wiąże się to ze spożywaniem już solonych produktów i dodatkowym dosalaniem potraw. Może prowadzić do nadciśnienia, kończącego się nawet udarem mózgu, a także zatrzymywania wody w organizmie, czego najczęstszym objawem są opuchnięte nogi.


Żelazo
Żelazo jest jednym z najważniejszych składników czerwonego barwnika krwi - hemoglobiny. Jako jej składnik pełni bardzo ważne funkcje w organizmie. Rozprowadza tlen po wszystkich komórkach ciała i odbiera zbędny dwutlenek węgla, który następnie jest wydalany. Wpływa także na proces wzrostu i wzmacnia odporność.

Żelazo może być dostarczane ze źródeł roślinnych i zwierzęcych. Pochodzenie tego pierwiastka w pokarmach jest bardzo ważne, ponieważ żelazo pochodzące ze źródeł roślinnych jest gorzej wchłaniane przez organizm - jedynie w 5%, podczas gdy źródła mięsne pozwalają na wchłonięcie już ok. 20% tego pierwiastka. Osoby cierpiące na jego niedobór, mają jednak kilkakrotnie większą wchłanialność żelaza.

Bardzo dobrym źródłem żelaza są produkty mięsne - chude, czerwone mięso, drób, wątróbka (nie polecana kobietom ciężarnym), ryby. Z produktów roślinnych - warzywa zielone - brokuły, szpinak, sałata, ryż i kasze pełnoziarniste, rośliny strączkowe i buraki.

Na jego niedobór narażone są osoby, które podlegają silnym krwawieniom, podczas miesiączek, krwawienia pomenopauzalnego, z przewodu pokarmowego. Niedobór grozi anemią. Do jej objawów należy podatność na infekcje, bladość skóry, sińce, łamliwość paznokci, wypadanie włosów, obniżenie koncentracji i apatia. Na brak żelaza, najbardziej narażone są niemowlęta karmione sztucznie, kobiety karmiące i osoby starsze. To najczęściej występujący niedobór pierwiastków na całym świecie.

Także nadmiar żelaza jest szkodliwy - powoduje wzrost ryzyka związanego z chorobami serca i nowotworowymi.

Najwięcej tego pierwiastka potrzebują kobiety w ciąży ok. 27mg dziennie i miesiączkujące ok. 18 mg, podczas gdy normalne zapotrzebowanie to ok. 8 mg dziennie.

Przyswajanie żelaza przez organizm jest ograniczone poprzez spożywanie zbyt dużej ilości produktów zawierających wapń i fosforany. Dlatego nie wolno popijać suplementów żelaza colą, ani spożywać zaraz po produktach bogatych w fosforany jak np. ryby. Również kawa nie jest sprzymierzeńcem - wypłukuje żelazo z organizmu - natomiast miedź wzmaga jego wchłanianie.


Cynk
Cynk bywa nazywany pierwiastkiem piękna. Sprawia że włosy są lśniące, a skóra pełna blasku. Jest potrzebny komórkom do prawidłowego podziału a więc i odnowy. Zwiększa sprawność umysłową i stymuluje wraz z witaminą C układ odpornościowy. Zażyty odpowiednio wcześnie, pozwala obniżyć objawy przeziębień. Wpływa także na gojenie ran, ciśnienie i pracę serca.

Pobieranie cynku ułatwiają białka zwierzęce, natomiast utrudniają - żelazo i miedź. W przypadku jego niedoboru bardzo często mamy do czynienia z anemią - rany ciężko się goją, wypadają włosy, łamią paznokcie, występują problemy ze wzrostem i odpornością. Kobiety w ciąży narażają swoje dzieci na wady wrodzone, a mężczyźni zmniejszają swoją płodność. Niedobór łatwo zaobserwować po białych plamkach na paznokciach. Prawidłowa suplementacja i odżywianie mogą ograniczyć objawy trądziku.

Nadmiar cynku powoduje objawy zatrucia - nudności i wymioty, zawroty głowy, dreszcze i podwyższoną temperaturę ciała. Objawy te obserwowane są przy spożyciu ok. 150 mg cynku dziennie, podczas gdy norma to ok. 10 mg.

Jego bogatym źródłem są owoce morza. Dlatego też mówi się że ostrygi są dobrym afrodyzjakiem (60mg cynku w 100 gramach), gdyż ich spożywanie podnosi sprawność seksualną, dzięki dostarczonym mikroelementom. To także jaja, mąka pełnoziarnista, chude mleko i mięso. Pewnym źródłem tego pierwiastka może być także woda wodociągowa pochodząca z ocynkowanych rur.


Miedź
Miedź występuje głównie w mózgu, sercu, nerkach i wątrobie. W kościach znajduje się jedynie jej śladowa ilość. Aktywuje wiele enzymów, dzięki czemu wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu krwionośnego i nerwowego oraz wpływa na prawidłową pracę mózgu. Potrzebna jest do produkcji zdrowych, czerwonych krwinek i wpływa na stan włosów i paznokci. Zwiększa również przyswajanie żelaza.

Znajdziemy ją w owocach morza, wątróbce i nerkach, brązowym ryżu, produktach pełnoziarnistych, roślinach strączkowych, zielonych warzywach liściastych, awokado, burakach, cebuli, śliwkach i pomidorach.

Rzadko obserwowany jest niedobór miedzi. Narażone są na niego głównie źle odżywione dzieci, cierpiące na niedokrwistość spowodowaną brakiem żelaza. Objawami niedoboru są zaburzenia koncentracji, odbarwienia włosów i skóry, skolioza i inne zniekształcenia kości u dzieci, podatność na zakażenia.

Również nadmiar miedzi w organizmie nie jest zbyt częstym zjawiskiem. Zapotrzebowanie na nią to ok. 1 mg dziennie, z czego kilkukrotne przekroczenie spożycia tego pierwiastka nie przynosi negatywnych skutków dla organizmu. Efekty zatrucia są odczuwane przy przyjmowaniu ok. 20 mg miedzi dziennie. Może to być związane ze spożywaniem wody wodociągowej bogatej w miedź. Nadmiar podwyższa również ryzyko zachorowania na choroby serca, tak jak i jej niedobór.

Zachowanie odpowiednich proporcji pomiędzy żelazem, a miedzią jest niezwykle ważne, ponieważ nadmiar jednego z pierwiastków może prowadzić do niedoboru drugiego.


Mangan
Organizm potrzebuje jedynie symbolicznej ilości manganu - ok. 2-5 mg dziennie, co nie zmienia faktu, że pierwiastek ten napędza większość procesów życiowych. Dzięki niemu witaminy są przyswajane na odpowiednim poziomie, a kości nie ulegają deformacjom. Odżywia komórki nerwowe i mózg oraz pomaga tworzyć hormony tarczycy i śledziony. Oprócz tego niezbędny jest w przemianie białkowej, tłuszczowej i węglowodanowej.

Zarówno jego niedobór jak i nadmiar niesie ze sobą poważne konsekwencje. Zbyt niska ilość powoduje deformację kości, pogorszenie słuchu i wzroku, rozwoju fizycznego, występowanie cukrzycy, problemów skórnych, bólów w stawach, a także spadek popędu seksualnego i zmęczenie. Nadmiar natomiast powoduje problemy z przyswajaniem magnezu, miedzi, cynku, żelaza i wapnia. Sprzyja rozwojowi marskości wątroby i uszkodzeniu układu krwionośnego. Prawdopodobne, chociaż nie jest to dowiedzione, zbyt duża ilość przyswajanego manganu powoduje demencję i ograniczenie poziomu umysłowego.

Znajdziemy go w warzywach zielonych, herbacie, marchwi, ziemniakach, burakach, mące pełnoziarnistej, orzechach i wodzie wodociągowej o słabej jakości.


Molibden
Molibden zapobiega próchnicy zębów, wchodzi w skład wielu enzymów i odgrywa aktywną rolę w metabolizmie. Wspomaga również wchłanianie żelaza w organizmie, odtruwa organizm, zapobiega powstawaniu trądziku, chorób wirusowych i bakteryjnych.

Zapotrzebowanie dla organizmu to jedyne 0,2-0,5 mg dziennie, a bezpieczna dawka jest kilkukrotnie większa. Niedobór molibdenu jest rzadkim zjawiskiem, a efekty są późno zauważalne. To przede wszystkim wcześniejsze starzenie, wypadanie włosów, senność, problemy ze wzrokiem i rozwój próchnicy .

Nieczęsto spotykamy się z nadmiernym dostarczaniem tego pierwiastka organizmowi. Jeżeli jednak, pojawiają się obrzęki i bóle stawów, a także objawy wskazujące na brak miedzi w ustroju, ponieważ nadmiar molibdenu wpływa na jej wydalanie.

Głównymi źródłami pokarmowymi są pełnoziarniste produkty, mleko, sery, zielone warzywa liściaste, rośliny strączkowe i podroby. Zawartość molibdenu, która znajduje się w roślinach, zależy od jakości gleby, w której były uprawiane.


Jod
Jod jest składnikiem hormonów tarczycy, odpowiedzialnych za metabolizm. Jego zapotrzebowanie wynosi ok. 0,2 mg dziennie i jest nieznacznie zwiększone w przypadku matek karmiących i kobiet w ciąży. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu, głównie jego rozwoju fizycznego i psychicznego, prawidłowej pracy serca i produkcji energii.

Jod może być dostarczony zarówno z pokarmem, jak i poprzez skórę i inhalację. Dlatego też w przypadku niedoboru zaleca się wyjazdy nad morze, gdzie zawartość tego pierwiastka w powietrzu jest wyższa. Doskonałym źródłem jodu są ryby morskie i owoce morza, cebula i drożdże. Także powszechne jodowanie soli, częściowo zabezpiecza przed jego niedoborem w organizmie.

Brak wystarczającej ilości jodu, powoduje że komórki tarczycy usiłują wychwytywać go z otoczenia i powiększają się. Powoduje to niedoczynność tarczycy, a w związku z tym powstanie charakterystycznego wola, otyłości i zmiany głosu. Może być to spowodowane nie tylko niedostarczeniem nieodpowiedniej ilości jodu, ale również niedoborem witaminy C. Bez niej, hormony tarczycy ulegają szybkiej degradacji. Kobiety w ciąży, spożywające produkty ze zbyt małą ilością jodu, narażają się na poronienia, a swoje dzieci na niedorozwój psychiczny i fizyczny.

Nadczynność tarczycy bywa często mylona z nerwicą lub anemią. Chorzy szybko chudną, są nadpobudliwi, pocą im się ręce i łzawią oczy, pojawia się ich wytrzeszcz. Związane jest to z nadprodukcją hormonów. Może być związana zarówno z nieprawidłową pracą systemu odpornościowego, jak i nadczynnością przysadki mózgowej.


Fluor
Fluor jest niezbędnym pierwiastkiem wzmacniającym kości i szkliwo zębów, chroniącym przed próchnicą. Osoby dorosłe powinny dostarczyć ok. 3-4 mg fluoru dziennie, a dzieci jedynie ok. 0,7-1 mg dziennie. Należy pamiętać, że zbyt duża ilość fluoru wiąże się z niekorzystnymi konsekwencjami dla organizmu.

Nadmiar podawanego fluoru prowadzi do fluorozy. Jej najlżejszymi objawami są kredowe plamy na zębach, prowadzące do nadżerki szkliwa - zwiększające jego kruchość, a u dorosłych uszkodzenie nerwów. W dłuższym okresie dochodzi do uszkodzenia nerek i wątroby, uszkodzenia wzroku i kości. W związku z tym, iż wiąże wiele metali - miedź, wapń, żelazo, mangan i magnez, blokuje działanie kluczowych dla organizmu enzymów. Tym samym zakłóca znaczące procesy metaboliczne.

Fluor jest częstym składnikiem past do zębów i płukanek do ust. Znajduje się również w wodzie wodociągowej w wyniku jej fluorowania, w powietrzu i pokarmach, w związku z zanieczyszczeniami przemysłowymi.


Chrom
Bardzo trudno uzyskać właściwą ilość chromu z pożywienia. Związane jest to z utratą aż 90% ilości tego pierwiastka, w trakcie przetwarzania żywności. Duże spożycie cukru, również niekorzystanie wypływa na jego prawidłowej absorpcję w organizmie. Przyjmowanie produktów zawierających czystą glukozę zmusza organizm do obniżenia jej poziomu w organizmie, co prowadzi do produkcji insuliny, do działania której niezbędny jest właśnie chrom. Pierwiastek ten reguluje poziom cholesterolu i kwasów tłuszczowych, a także bierze udział w trawieniu białek. Dzienna norma to ok. 25ug (0,025mg ).

Chrom znajdziemy w produktach pełnoziarnistych, otrębach, drożdżach, oleju kukurydzianym, roślinach strączkowych, podrobach i mięsie.

Niedobór chromu może prowadzić do problemów z otyłością, nadciśnieniem tętniczym i zwiększać ryzyko rozwinięcia się cukrzycy. Dla tego składnika mineralnego z powodu braku danych nie została oznaczona bezpieczna maksymalna dawka nie powodująca ryzyka efektów ubocznych, dlatego też, aby nie dopuścić do możliwości przedawkowania, źródłem tego składnika powinna być żywność.

Osoby mające niedobór chromu, często odczuwają chęć na słodycze. Dostarczanie go w postaci prawidłowej diety, bądź suplementacji, może zmniejszyć zapotrzebowanie na słodkie produkty. Tak samo jest z alkoholem, prawidłowe stężenie cukru we krwi, utrzymywane dzięki temu pierwiastkowi, ogranicza chęć do sięgnięcia po butelkę.


Selen
Selen ma właściwości detoksykacyjne i ochronne, spowalnia starzenie się komórek i zmniejsza prawdopodobieństwo występowania wielu chorób nowotworowych, jak rak wątroby, prostaty czy jelita grubego. Współpracuje z wieloma witaminami, jak chociażby z witaminą E, przeciwdziałając miażdżycy. Działanie to jest synergiczne, co oznacza, że odpowiednia ilość obu związków, kilkakrotnie potęguje ich działanie. Zalecany jest także w terapii trądziku i chorób grzybiczych. Zalecane dzienne spożycie to ok. 50ug (0,05mg ).

Znajdziemy go w produktach pełnoziarnistych, serze żółtym, jajach, drożdżach, grzybach, roślinach strączkowych, rybach i skorupiakach.

Niedobór selenu może prowadzić do występowania stanów depresyjnych, osłabienia mięśni, zwyrodnień naczyń krwionośnych czy impotencji u mężczyzn. To właśnie panowie wykazują większe zapotrzebowanie na ten pierwiastek, ponieważ gromadzony jest głównie w jądrach i wydalany z organizmu podczas ejakulacji. Odpowiednie stężenie tego pierwiastka wpływa na żywotność plemników, a więc i męską płodność.

Nadmiar selenu może być jednak szkodliwy. Kilkukrotne przekroczenie dziennej dawki grozi zatruciem organizmu, łysieniem, chorobami skóry i układu pokarmowego.


Skomentuj

  

Podaj pierwszy znak kodu 6tUXe
Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy. Masz szansę rozpocząć ciekawą dyskusję.
Witamina D

Witamina D - ergosterol, kalcyferol, wiosterol - zwana jest też witaminą światła słonecznego poniewa...